Άρθρο στην εφημερίδα “ΗΜΕΡΗΣΙΑ” του Σαββάτου για την εξωτερική πολιτική της χώρας

Η καλοκαιρινή περίοδος της σχετικής χαλαρότητας δεν προσφέρεται για εις βάθος αναλύσεις και προσεγγίσεις των θεμάτων της εξωτερικής πολιτικής και της διεθνούς εικόνας της χώρας. Και αν δεν ήταν, η τουρκική υπερδραστηριότητα των παραβάσεων και παραβιάσεων στο Αιγαίο και η, για μια ακόμη φορά, «συναισθηματική» και έντεχνα ρητορική από ορισμένους, αντίδραση, που χάνεται στα «αβαθή νερά» της εσωτερικής πολιτικής συγκυρίας και σκοπιμότητας και «καταναλώνεται» στιγμιαία, τότε το σοβαρό πολιτικό και στρατηγικό έλλειμμα που καταγράφεται στην εξωτερική πολιτική θα περνούσε απαρατήρητο.

Πολύ σωστά, πιστεύω, επισημαίνουμε το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα, που ακυρώνει την αναπτυξιακή ανασυγκρότηση της χώρας, ως αποτέλεσμα απουσίας, από την πλευρά της Κυβέρνησης της ΝΔ ολοκληρωμένου εθνικού παραγωγικού σχεδιασμού. Το γεγονός ότι η Ελλάδα βρίσκεται, σήμερα, μπροστά στην ανάγκη διαχείρισης τριών κρίσιμων προβλημάτων στην εξωτερική πολιτική- ελληνοτουρκικές σχέσεις, Κυπριακό, Σκοπιανό- με σαφές χρονοδιάγραμμα για τη λήψη αποφάσεων, δείχνει, από την άλλη πλευρά, ότι έχουμε να κάνουμε με ένα συνολικό πολιτικό έλλειμμα, που θα επηρρεάσει, καταλυτικά, εάν δεν καλυφθεί έγκαιρα, τις αντοχές του πολιτικού συστήματος και τη συλλογική πορεία σε ένα κόσμο σε πλήρη αναδιάταξη συσχετισμών και συμφερόντων.

Περισσότερο από ποτέ γίνεται επιτακτικό να ορίσουμε, στη βάση της ευρύτερης εθνικής συνεννόησης και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, τη θέση, τα συμφέροντα, τους στόχους και τα διαθέσιμα μέσα, το συγκριτικό πλεονέκτημα, που διαθέτει η πατρίδα μας. Να ορίσουμε την ασφάλεια, τους κινδύνους και τις απειλές, τις προκλήσεις, με όρους της σύγχρονης πραγματικότητας. Να βάλουμε την Ελλάδα στον 21ο αιώνα.

Δεν είναι τυχαίο, πολιτικά και πολιτιστικά, ότι η χώρα δεν διαθέτει «εθνικό δόγμα ασφάλειας», που θα καλύπτει και θα απαντά στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας, στα ζητήματα της οικονομίας, της ενεργειακής και διατροφικής ασφάλειας, των περιβαλλοντικών κινδύνων και της πολιτικής προστασίας, της παράνομης μετανάστευσης. Και είμαστε η μόνη χώρα, τουλάχιστον στην Ευρώπη, που οι αμυντικοί εξοπλισμοί και οι δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια δεν εντάσσονται και δεν υπηρετούν μια συνολική εθνική στρατηγική, ένα εθνικό στρατηγικό δόγμα. Και σε αυτό το κρίσιμο πεδίο η διαχρονική αντίδραση χαρακτηρίζεται από μια αριθμητική και ποσοτική λογική και δυστυχώς, όπως αποδείχθηκε, από την αφελή αντίληψη του ευνοϊκού για τις θέσεις μας επηρρεασμού των προμηθευτών μας.

Το έλλειμμα στρατηγικού βάθους και σχεδιασμού χαρακτηρίζει την κυβερνητική θητεία της ΝΔ. Θα έλεγα ότι μας πήγε πολλά χρόνια πίσω, ακυρώνοντας μια μεγάλη πολιτική και «παιδαγωγική» προσπάθεια της Κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ για τον εκσυγχρονισμό και τον εξορθολογισμό της εξωτερικής πολιτικής. Σήμερα αυτό που κυριαρχεί και πάλι στην πολιτική ζωή είναι το κλίμα της φοβίας και των αμυντικών αντανακλαστικών για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, για το Κυπριακό, για το Σκοπιανό. Σε μια περίοδο που το διεθνές σύστημα χαρακτηρίζεται από κινητικότητα διαλόγου και συνεννόησης, εδώ η Κυβέρνηση έχει αφεθεί ή βολεύεται, μικροπολιτικά, στη δαιμονοποίηση του διαλόγου, ως διαδικασίας επίλυσης προβλημάτων. Οι δομικές πολιτικές και ιδεολογικές της αδυναμίες στρώνουν το έδαφος σε φωνές και αντιλήψεις που ανήκουν σε ένα παρελθόν που πληρώθηκε ακριβά. Ο κίνδυνος να καθορισθεί το κλίμα και η πολιτική ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής από τις πιο ακραίες συντηρητικές δυνάμεις είναι υπαρκτός. Το έχουμε δει πρόσφατα με τα θέματα της δημόσιας ασφάλειας.

Η ανασυγκρότηση και ο εκσυγχρονισμός του πολιτικού συστήματος, ως στρατηγική κυβερνητική ευθύνη του ΠΑΣΟΚ, αφορά και τον ευαίσθητο χώρο της εξωτερικής πολιτικής. Η επανάκτηση της προοδευτικής ηγεμονίας σε αυτό το χώρο, με όρους αυτοπεποίθησης, αξιοπιστίας και ισχύος, δηλαδή με όρους σύγχρονου πατριωτισμού είναι βασική πολιτική προτεραιότητα.